Arbo Online

Analyseren van arbeidsongevallen, bijna-ongevallen en gevaarlijke situaties, hoe groot of klein deze ook kunnen zijn, is de eerste stap ter voorkomen van toekomstige ongevallen.

Analyseren, registeren, melden

 Er zijn goede redenen om om arbeidsongevallen, incidenten en gevaarlijke situaties te registreren:

• Arbeidsongevallen moeten volgens artikel 9 van de Arbeidsomstandighedenwet worden gemeld bij de Arbeidsinspectie. Registratie gaat doorgaans hieraan vooraf;
• Om van de ongewenste gebeurtenissen te kunnen leren en de kennis te behouden voor de organisatie en inzichtelijk te maken;
• Het is een morele verplichting jegens de betrokkenen (die zeer ernstig letsel hebben opgelopen of (slechts) erg geschrokken zijn) dat er serieus aandacht wordt besteed aan de gebeurtenis;
• Registraties en analyses zouden kunnen worden gebruikt in een juridische procedure indien een organisatie aansprakelijk wordt gesteld door een slachtoffer.

Hoe zo'n registratie van arbeidsongevallen, incidenten en gevaarlijke situaties er uit moet zien, is onder andere afhankelijk van wat men uiteindelijk wil met de gegevens. Het spreekt voor zich dat een goede registratie gericht moet zijn op het uiteindelijk nemen van maatregelen en het bijstellen van het arbobeleid om zodoende het niveau van de risicobeheersing te verbeteren.

Melden van ongevallen

We onderscheiden meldingen van arbeidsongevallen aan de Arbeidsinspectie en de meldingen van arbeidsongevallen, incidenten en gevaarlijke situaties aan de verantwoordelijke personen of diensten (bijvoorbeeld de veiligheids- of arbodienst) binnen de organisatie.

Melding van ongevallen aan de Arbeidsinspectie

In de bijlage van de Arbeidsomstandighedenregeling (artikel 1.10) worden de gegevens weergegeven ten behoeve van de schriftelijke melding van een ongeval zoals bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Arbeidsomstandighedenwet 1998.

Naar alle bij de Arbeidsinspectie gemelde meldingsplichtige arbeidsongevallen wordt een onderzoek ingesteld indien er sprake is van ernstig en blijvend letsel, ziekenhuisopname of de dood. Ook wordt bij ieder ongeval nagegaan of er sprake is van overtredingen van de Arbowet. Als dat het geval is maakt de inspecteur een boeterapport op of, in uitzonderingsgevallen, een proces-verbaal.

Soms blijkt bij de intake dat het niet gaat om een meldingsplichtig ongeval. In zo'n situatie wordt de melding wel geregistreerd, maar niet als meldingsplichtig arbeidsongeval. Er vindt dan doorgaans geen bezoek plaats.

Maatregelen nemen en evalueren

Ongevallenanalyses moeten leiden tot effectieve maatregelen. Om na te gaan of de maatregelen ook werkelijk hebben geleid tot verbetering van de situatie moet men uiteraard niet wachten op het volgende arbeidsongeval of incident.

Nadat de werkzaamheden onder de aangepaste omstandigheden weer zijn hervat, is het raadzaam te onderzoeken of de maatregelen effectief zijn én niet zullen leiden tot andere problemen. Zo kan bijvoorbeeld de introductie van een (ander) persoonlijk beschermingsmiddel zoals een veiligheidshelm, leiden tot een verminderd zicht. De nieuwe maatregel zou zo een nieuwe risico kunnen creëren. Verbetering van netheid en orde zou de werkdruk kunnen verhogen waardoor weer andere ongewenste gebeurtenissen kunnen plaatsvinden. Een evaluatie van de genomen maatregelen is daarom onontbeerlijk. Sommige problemen komen alleen proefondervindelijk naar voren, maar het streven is natuurlijk deze te achterhalen zonder dat er ongelukken plaatsvinden.

Risicoanalyse, risicobeheersing, ongevallenanalyse en evaluatie vormen in deze volgorde zo de kernpunten in een preventieve veiligheidszorg.

Klik hier voor een blog over bedrijfsongevallen in Nederland.