Arbo Online

Onderregistratie? Monique Frings-Dresen van het NCvB kan het niet helemaal uitsluiten. ‘Wij baseren onze cijfers op meldingen die we doorkrijgen van bedrijfsartsen. Maar die worden niet altijd in eerste instantie bij beroepsziekten betrokken. Als mensen door het werk kanker krijgen, zullen ze via de huisarts bij een specialist terechtkomen - en krijgen ze de bedrijfsarts veel later te zien. Veel van deze werknemers zitten dus niet in onze statistieken.’
 
Daar komt nog bij dat niet iedere bedrijfsarts iedere beroepsziekte bij het centrum zal melden. Blader door het rapport en wat meteen opvalt is het grote aantal beroepsziekten in de bouw. Andere branches blijven steken rond de 400 meldingen per 100.000 medewerkers, maar de bouwnijverheid torent daar met 1.300 meldingen ver bovenuit. En volgens Frings-Dresen komt dat niet alleen omdat bouwmedewerkers meer risico’s lopen. ‘Het zou ook kunnen dat de bedrijfsartsen beroepsziekten eerder melden. En dat komt weer doordat ze daar toe worden aangemoedigd, door de brancheorganisatie van de bouw, Arbouw. Als die druk in andere branches minder groot is, zou ook de meldingsbereidheid van bedrijfsartsen wel eens lager kunnen liggen.’
 
Nieuw
Nog iets dat een sluitende registratie lastig maakt: nieuwe beroepsziekten. Als u naar de bedrijfsarts gaat met lage rugklachten, kan die teruggrijpen op duidelijke richtlijnen. Hij gaat bijvoorbeeld na hoe vaak u hebt moeten tillen, en hoe lang achter elkaar. Op die manier kan hij beoordelen of de klachten door het werk zouden kunnen zijn veroorzaakt.

Maar dat ligt anders bij bijvoorbeeld nanodeeltjes. ‘Daar is gewoon nog niet zo veel over bekend’, zegt Frings-Dresen. ‘Dus als iemand in een branche waar met die deeltjes wordt gewerkt, last krijgt van hoesten, zal de bedrijfsarts niet onmiddellijk actie ondernemen. Pas als meer werknemers zich melden, zal hij aanvullende informatie vragen, bijvoorbeeld bij ons. Vervolgens kan hij er op aandringen dat de werkgever onderzoek doet op de werkplek. Er zijn tegenwoordig ontwikkelingen gaande om de blootstelling aan nanodeeltjes te kunnen vaststellen. Maar nogmaals: voor een bedrijfsarts is dit een nieuw terrein.’
 
Werknemers
Waarschijnlijk glippen er dus gevallen van beroepsziekten tussen het net. Daarom gooit het NCvB het over een andere boeg. ‘Op dit moment zijn we voor onze cijfers afhankelijk van de meldingen van bedrijfsartsen’, zegt Frings-Dresen. ‘Maar er liggen plannen om in de toekomst aan de werknemers te vragen of de aandoening zijn toe te schrijven aan het werk, bijvoorbeeld: ‘Hebt u een vermoeden dat bepaalde werkzaamheden leiden tot bepaalde klachten?’ Op die manier kunnen we in kaart brengen waar de risico’s liggen en kunnen werkgevers, werknemers en branches worden aangezet om preventieve maatregelen te nemen. Uiteindelijk is dat natuurlijk ons doel.’

Monique Frings-Dresen is hoogleraar op het gebied van ontstaan en preventie van arbeidsgebonden aandoeningen binnen het Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid binnen het Academisch Medisch Centrum (AMC) te Amsterdam. Zij is eindverantwoordelijk voor de activiteiten van het NCvB.