Arbo Online

Tijdens de aanslag op het World Trade Center kwamen meer dan 2600 mensen om het leven. Maar dat is niet het hele verhaal. 'Er waren op die ochtend zo'n 30.000 werknemers aanwezig', zegt Syl Bennema. 'En daarvan zijn er dus meer dan 27.000 gered. Weet je wie daar een grote rol in speelde? De bedrijfshulpverlening. Die wist veel mensen op tijd naar buiten te krijgen, vaak met gevaar voor eigen leven. Want niemand wist wanneer die gebouwen zouden instorten.'
 
Dit is geen losse geschiedenisles. Want Bennema is niet alleen directeur van Crisicom, maar ook een van de drijvende krachten achter de Dag van de BHV op 5 november. Samen met Partners en ondersteund door vanuit het Europees Agentschap voor veiligheid op het werk, wil die een probleem oplossen waar BHV'ers mee kampen: hun imago.

Serious business
Want hoewel BHV'ers voortdurend standby staan om onze levens te redden, is hun imago bepaald niet stoer. 'Kijk bijvoorbeeld wat er gebeurt als de collega's allemaal buiten staan bij een ontruimingsoefening', zegt Bennema. 'Zijn die er goed van doordrongen dat de BHV aan het trainen is om hen in geval van nood in veiligheid te brengen? Nee, ze denken dat het juist een oefening is ten behoeve van de BHV-organisatie zelf. Daarom reageren ze wel eens lacherig.'

Hoe is die houding te verklaren? Bennema zoekt het vooral bij het gebrekkige veiligheidsbewustzijn.'Waar gebeurt de volgende ramp? Altijd bij de buren. Dus waarom zou je er in het huidige economische klimaat zoveel geld en moeite in steken? Veel werkgevers zien BHV als een verplichting van de overheid, en dat stralen ze ook uit. En de medewerkers pikken dat natuurlijk op. Maar als er wél wat gebeurt, verwachten ze dat ze meteen worden geholpen.'
 
Reality-training
Om die mindset bij te stellen, ziet Bennema veel in een realistische manier van trainen. 'Waarom staan die collega's op het parkeerterrein en halen de schouders op? Omdat ze weten dat het gaat om een oefening. Ze zien de noodzaak er niet van in. Daarom moet je hen in de waan laten dat het menens is. Je kunt allerlei realistische scenario's bedenken: niet per se brand, maar ook een gaslek, een terreurdreiging, een niet ontplofte bom uit de Tweede Wereldoorlog. Maak het zo echt mogelijk. Dan snappen de collega’s dat hun lot in handen ligt van de BHV – althans tot de hulpdiensten arriveren.'
 
Maar daar zit precies de angel. Want als het allemaal in scene is gezet, blijven die hulpdiensten thuis. En dus komen de medewerkers er achter dat er ook deze keer sprake was van een oefening. Wat is dan je boodschap? Dat ze het alarm niet serieus hoeven te nemen?

Bennema ziet dat anders. 'Let wel: ook de BHV'ers zijn niet op de hoogte gebracht. Die denken ook dat het echt is, en dus blijkt juist uit zo'n oefening of ze tegen hun taak zijn opgewassen. Klapt iemand tijdens een inzet totaal dicht? Dan weet je dus dat die extra moet worden getraind. Maar ik weet uit ervaring dat de overgrote meerderheid wél slaagt. En dat zien die collega’s ook.'

Dag van de BHV
Het bijstellen van de mindset, dat is ook de gedachte achter de Dag van de BHV op 5 november. 'Nee, die is niet bedoeld voor de BHV'ers', zegt Bennema: 'We vragen alleen extra aandacht voor ze. Wij hebben een pakket samengesteld voor werkgevers. Daarin zitten onder andere posters, flyers en een tijdschrift met ervaringen uit bedrijven door de hulpverlener en de hulpontvanger. Op die manier willen we laten zien dat die BHV’er er niet is voor zichzelf, maar voor de collega's. En we stellen de collega de impliciete vraag: 'Als jou iets overkomt, hoe wil je dan worden geholpen?''