Arbo Online

Een café in december. Bezoekers zitten buiten onder de terrasverwarming en genieten van hun koffie. En terwijl de gracht tegenover hen langzaam dichtvriest, trekken zij nog maar eens een trui uit.

‘Daar zie je het verschil tussen luchttemperatuur en stralingstemperatuur’, zegt Linda van Oeffelen, onderzoeker bij TNO in Delft. ‘De lucht in december is koud, en dat voel je overal waar je komt. Maar de straling van de terrasverwarming verwarmt alleen een bepaalde plaats. Als je opstaat, loop je zo de kou in.’

Bikkels en koukleumen
Van dat principe heeft TNO gebruikgemaakt om een oud probleem op te lossen. Mensen hebben een verschillende voorkeur voor temperatuur, afhankelijk van persoonskenmerken als geslacht, leeftijd en lichaamsbouw. Daardoor klagen sommige kantoormedewerkers over kou, terwijl anderen zwetend achter de pc zitten. En helaas is de verwarming van kantoren gebaseerd op luchttemperatuur, en dus niet op die individuele voorkeur af te stemmen.

Lokale verwarmingselementen
Maar bij TNO in Delft experimenteren ze nu met ‘lokale verwarming’. Het is daar mogelijk om te werken aan een bureau met twee ingebouwde ´straalkachels´, placemat-achtige elementen van vijftig bij tachtig centimeter. Die zijn gemonteerd onder het bureaublad – waar ze de benen warm houden – en onder het toetsenbord, tegen de koude handen.

Voeten en handen
Die twee elementen zijn ruim voldoende om werknemers warm te houden, zegt Van Oeffelen. ‘We hebben eerst geëxperimenteerd met twee extra warmtebronnen bij de nek en bij de grond, maar die bleken niet zoveel toe te voegen. Als je het koud krijgt, vernauwen de bloedvaten in de uiteinden van je ledematen: in je voeten en je handen. Vooral die laatste vormen een probleem omdat ze niet zijn ingepakt, vandaar een verwarmingselement vlak onder je toetsenbord. Die voeten houden genoeg warmte vast – dankzij je sokken en je schoenen – dus die hebben genoeg aan een stralingsbron wat verder weg, onder je bureaublad.

Energiebesparing
Lokale verwarming biedt voordelen voor werknemer en werkgever. De eerste kan nu zelf de temperatuur instellen, een paar graden hoger of lager dan die aan het belendende bureau. De laatste profiteert van de financiële voordelen. Van Oeffelen: ‘Uit ons onderzoek bleek dat bedrijven de luchttemperatuur flink omlaag kunnen brengen. En die stralingswarmte die ervoor in de plaats komt, kost veel minder energie en dus geld. Logisch, want die warmte wordt veel beter gericht. En bovendien: als iemand van zijn bureau opstaat dan gaat de stralingsverwarming direct uit, waardoor je nog extra energie bespaart.’

Meer informatie over dit onderwerp kunt u vinden in "Aangetoonde effececten van het kantoorinterieur".