Arbo Online

Vertrouwen in burgers en bedrijven. Dat uitgangspunt staat centraal bij de ‘Visie op het stelsel voor gezond en veilig werken’, die staatssecretaris De Krom van SZW in april naar de SER stuurde. Want uit onderzoek blijkt dat Nederlandse medewerkers uiterst tevreden zijn over hun arbeidsomstandigheden. Bovendien beseffen werkgevers dat zorg voor arbo zich terugbetaalt – en dat motiveert hen ongetwijfeld om hier ook in te investeren. Waarom zou de overheid dan extra regels opleggen, en zo de Nederlandse concurrentiepositie in gevaar brengen?

Deze maand stuurde de NVVK een reactie op de adviesaanvraag naar de SER, en daarin legt de vereniging de accenten iets anders. Inderdaad: aandacht voor gezond en veilig werken loont.
Maar alleen op nationaal niveau. Op microniveau - binnen de bedrijven zelf - ligt het anders. Daar staan werkgevers volgens de NVVK in een lastig spagaat. Ze zijn volop bezig met overleven, en arbozorg verdient zich niet snel genoeg terug om aantrekkelijk te zijn. Zelfs niet met financiële prikkels. Een actieve overheid is daarom onmisbaar.

Tevredenheid
Maar hoe komt het dan dat werknemers zo tevreden zijn? Volgens het rapport van Eurofound is 92,2% van de Nederlandse werknemers goed over hun arbeidsomstandigheden te spreken. En dat percentage ligt een stuk hoger dan het Europees gemiddelde van 84,3%.

Volgens de NVVK gaat het hier echter niet om tevredenheid maar meer om berusting. Want uit hetzelfde het rapport blijkt dat 30 procent van de medewerkers voor het 60ste jaar verwacht af te haken. En de vereniging wijst erop dat De Kroms ambitie nu juist is om werk aantrekkelijk te maken tot op hoge leeftijd.

En dat is volgens de NVVK nog niet het ergste. Wat te denken van de SZW-cijfers dat een op de 8 Nederlandse werknemers kampt met burn-out klachten? En dat 60% ontevreden is over het binnenklimaat? Bovendien: incidenten in Enschede en Moerdijk hadden volgens de NVVK veel erger kunnen aflopen. En dan hebben we het nog niet over 3000 Nederlanders die jaarlijks overlijden door beroepsziekten.

Ruimte voor verbetering
Zijn medewerkers tevreden? De NVVK vind de vraag niet zo relevant. 'De echte kwestie’, zeggen de auteurs van de brief, ‘is of de genoemde ongevals-, hinder en verzuimcijfers en de veiligheidsrisico's met een redelijke inspanning omlaag zijn te brengen.'

En volgens de NVVK is het antwoord ja. Sterker nog: de staatssecretaris geeft – volgens de briefschrijvers – impliciet aan dat hij het daarmee eens is. In zijn adviesaanvraag stelt hij immers 'dat werkgevers die meer arbomaatregelen nemen dan gemiddeld, hun arbeidsproductiviteit zien stijgen.' Dat betekent dat de gemiddelde zorg ruim onder de optimale zorg ligt. En dat er ruimte is voor verbetering.

Onderzoeksvraag aangepast
Kan die verbetering worden bereikt door een terugtrekkende overheid? Nee, zegt de NVVK. De vereniging wijst op het rapport ‘Verantwoordelijk werken’ van Research voor Beleid. Dat constateert dat er op het gebied van arbeidsomstandigheden nauwelijks tot geen zelfregulering bestaat. Sterker nog: de opdracht aan het bureau om die zelfregulering te onderzoeken, moest worden aangepast. En dat vanwege ‘het zeer klein aantal bestaande voorbeelden van zelfregulering op het gebied van arbeidsomstandigheden.'

Arbocatalogi
Ook arbocatalogi vormen volgens de NVVK geen voldoende uitkomst. Vorig jaar bleef het aantal sectoren dat zo’n catalogus had opgesteld, beperkt tot 142. En dat terwijl de overheid in 2007 nog had gehoopt op een aantal van 250. Bovendien is de hoeveelheid onderwerpen per catalogus bescheiden: zo’n 4 tot 7. De briefschrijvers kunnen zich moeilijk voorstellen dat daarmee alle risico’s zijn vastgelegd.

Concurrentiepositie
Dan nog een laatste woord over de Nederlandse concurrentiepositie. Komt die in gevaar door onze arboregels? De NVVK ziet een andere oorzaak: in het buitenland betalen bedrijven over het algemeen veel lagere lonen. Dat goede omstandigheden de concurrentiepositie schaden, is volgens de NVVK niet bewezen. Sterker nog: op nationaal niveau verdient een goed preventiebeleid zich terug. Daarover zijn minister en NNVK het eens.

Wat nu?
Zal de staatssecretaris de argumenten in de brief zwaar laten wegen? En zal de SER ze in haar advies overnemen? Een woordvoerder van de NVVK kan er niets over zeggen. ‘Wij hebben deze brief naar de SER gestuurd. En zodra er nieuwe Kamercommissies worden geïnstalleerd, zullen zij er ook een afschrift van ontvangen.’

Uiteraard hebben wij het ministerie van SZW om een reactie gevraagd. Die volgt later.

Adviesaanvraag Staatssecretaris De Krom

Reactie NVVK